Türkiye’de son dönemde gerçekleştirilen geniş çaplı uyuşturucu operasyonları, manşetlerin yükselen sesleriyle gündemde yer almaktadır. Son bir haftada yapılan operasyonlarda ünlü isimlerin gözaltına alınması ve bazılarının tutuklanması, uyuşturucu ile mücadelenin artık yalnızca arka sokaklarda değil, toplumun görünür alanlarında da sürdüğünü açık biçimde ortaya koymuştur.

Bu gelişmeler ister istemez şu soruyu gündeme getirmektedir: Uyuşturucu meselesi yalnızca bir güvenlik sorunu mudur, yoksa çok daha derin bir toplumsal çürümenin yansıması mıdır?

Uyuşturucu suçları, modern toplumlarda uzun süredir yalnızca ceza hukuku çerçevesinde ele alınmamaktadır. Akademik literatür, bu suçları ekonomik eşitsizlikler, kültürel dönüşümler, tüketim toplumu dinamikleri ve kimlik inşası süreçleriyle birlikte okumaktadır. Türkiye’de yapılan sosyolojik ve kriminolojik çalışmalar da uyuşturucunun yalnızca marjinal gruplarla sınırlı kalmadığını; farklı sınıflara, mesleklere ve yaşam tarzlarına yayıldığını göstermektedir.

Ünlü isimlerin soruşturma dosyalarına girmesi, meseleyi sıradan bir adli haber olmaktan çıkarır. Çünkü ünlüler, toplumsal bilinçte yalnızca birey değil; aynı zamanda rol model, hatta zaman zaman kolektif hayallerin temsilcisidir. Bir oyuncunun, şarkıcının ya da sosyal medya fenomeninin adının uyuşturucu operasyonlarında geçmesi, toplumsal sarsıntıyı büyütür; öfke, hayal kırıklığı ve güvensizlik duyguları artar.

Ancak bu noktada göz ardı edilmemesi gereken temel ilke, hukuk devletinin yapı taşı olan masumiyet karinesidir. Kamuoyunun hızlı yargıları karşısında, özellikle ünlü isimler savunmasız kalabilmektedir. Yargı süreci tamamlanmadan, medyada oluşturulan suçlu imgeleri bireylerin toplumsal itibarını kalıcı biçimde zedeleyebilmektedir.

Akademik çalışmalar, yüksek profilli suç haberlerinde bu durumun daha sık yaşandığını ve toplumda “ahlaki panik” olarak tanımlanan bir ruh halini beslediğini ortaya koymaktadır. Ahlaki panik, belirli bir grubun ya da davranışın toplumun bütünlüğü için tehdit olarak sunulmasıyla oluşur. Ünlülerin uyuşturucu soruşturmalarında yer alması, bu paniği derinleştirir; mesele hukuki zeminden çıkarak ahlaki bir yargı alanına taşınır.

Uyuşturucu sorununu yalnızca ahlak üzerinden okumak ise meseleyi basitleştirir. Sosyolojik perspektife göre uyuşturucu kullanımı ve ticareti, modern hayatın yarattığı boşluklarla, hızla değişen değer sistemleriyle ve yoğun başarı baskısıyla yakından ilişkilidir. Popüler kültürün merkezinde yer alan ünlüler, sürekli görünür olma zorunluluğu ve performans beklentisi altında yaşadıkları için riskli davranışlara daha açık hale gelebilmektedir.

Bu tespitler, suçu mazur görmek anlamına gelmez. Hukuk herkes için eşittir ve ünlü olmak sorumluluktan muafiyet sağlamaz. Ancak akademik bakış açısı, yalnızca cezalandırmaya dayalı politikaların kalıcı çözüm üretmediğini vurgular. Uyuşturucu ile mücadele; önleyici politikalar, eğitim, medya etiği ve toplumsal farkındalıkla birlikte yürütülmelidir.

Bu noktada medyanın rolü kritik hale gelmektedir. Suç haberlerinin sunuluş biçimi, toplumun algısını doğrudan şekillendirir. Sansasyonel başlıklar, isim ifşaları ve tekrar eden görüntüler; hem yargı sürecini hem de toplumsal vicdanı zedeleyebilmektedir. Araştırmalar, özellikle gençlerin bu tür içeriklerden yoğun biçimde etkilendiğini ortaya koymaktadır.

Son dönemde yapılan operasyonlar, devletin uyuşturucu ile mücadelede kararlılığını gösterirken; aynı zamanda toplumun bu sorunla yüzleşme biçimini de yeniden tartışmaya açmıştır. Ünlülerin adının karıştığı dosyalar, “kim dokunulmaz?” sorusunu gündeme getirirken, hukukun eşit uygulanması beklentisini güçlendiren bir toplumsal refleks olarak da okunabilir.

Asıl mesele şudur: Uyuşturucu sorunu yalnızca polisiye bir başlık olarak ele alındığında eksik kalır. Modern toplumun yarattığı yalnızlık, baskı ve anlam arayışıyla birlikte düşünülmelidir. Ünlüler üzerinden yürüyen tartışma, aslında toplumun kendisine tuttuğu bir aynadır.

Bugün ihtiyaç duyulan şey; öfkeyle beslenen bir linç kültürü değil, soğukkanlı, hukuka saygılı ve akademik aklı rehber edinen bir toplumsal duruştur. Uyuşturucu ile mücadele ancak bu bütüncül bakış açısıyla kalıcı başarıya ulaşabilir.