1.450'lik Fiyat Şoku: Dün Makine Alınan Paraya Bugün Deterjan Yetiyor

Türkiye'de yüksek enflasyon, tüketicinin fiyat algısını neredeyse tamamen ortadan kaldırmış durumda. Etiketlerin sürekli değiştiği market raflarında bir ürünün pahalı mı yoksa ucuz mu olduğunu anlamak her geçen gün zorlaşıyor. Ancak geçmiş yıllarla yapılan basit bir karşılaştırma, yaşanan ekonomik tabloyu çarpıcı biçimde gözler önüne seriyor.

2018 yılında ortalama bir bulaşık makinesi 1.290 TL'ye satın alınabilirken, bugün aynı tutar yalnızca bir paket bulaşık makinesi deterjanına ancak yetiyor. Aradan geçen 7-8 yıllık süreçte fiyatlar adeta yerle bir oldu.

Deterjan Fiyatları Beyaz Eşyayı Solladı

Market raflarında satılan temizlik ürünleri, artık geçmiş yılların beyaz eşya fiyatlarını geride bırakmış durumda. 2018 yılında yaklaşık 45 TL'ye satılan yüksek kapasiteli bir paket bulaşık makinesi deterjanı, bugün yüzde 2.200'ü aşan artışla 1.000 TL'nin üzerine çıktı.

Bu artış, yalnızca paket fiyatlarıyla sınırlı değil. Tek bir bulaşık makinesi deterjanı tabletinin ortalama fiyatı 16,5 TL seviyesine ulaşmış durumda. Bu da her yıkamada ciddi bir maliyet anlamına geliyor.

Bulaşık Makinesi Fiyatı 8 Yılda 15 Kat Arttı

Temmuz 2018'de ortalama 1.290 TL'ye alınabilen bir bulaşık makinesi, bugün en düşük 20 bin TL'den başlayan fiyatlarla satılıyor. Bu artış, yaklaşık 15,5 katlık bir yükselişe, yani yüzde 1.450'lik devasa bir zam oranına işaret ediyor.

Başka bir ifadeyle; geçmişte dayanıklı tüketim ürünü alınabilen parayla bugün yalnızca temel bir temizlik malzemesi temin edilebiliyor.

Buzdolabı ve Çamaşır Makinesinde de Tablo Farklı Değil

Fiyat artışları yalnızca bulaşık makinesiyle sınırlı kalmadı. 2018 yılında ortalama 2.415 TL'ye satılan buzdolapları, günümüzde en az 30 bin TL'den alıcı buluyor. Aynı dönemde 1.715 TL olan çamaşır makinelerinin başlangıç fiyatı ise 25 bin TL seviyesine dayanmış durumda.

Bu rakamlar, beyaz eşya fiyatlarının 7-8 yıl içinde 12 ila 15 kat arasında arttığını ortaya koyuyor.

Fiyat Algısı Kayboldu, Geçim Daha da Zorlaştı

Ekonomistler, bu tabloyu yalnızca enflasyonla açıklamanın yetersiz kalacağını belirtiyor. Döviz kuru, üretim maliyetleri, enerji fiyatları ve vergiler, tüketici fiyatları üzerinde doğrudan etkili olmaya devam ediyor.

Tüketiciler ise her alışverişte aynı soruyu sormak zorunda kalıyor: "Bu fiyat normal mi?" Ancak gelinen noktada, bu sorunun net bir cevabı kalmış görünmüyor.

Dün beyaz eşya alınabilen paranın bugün deterjana yetmesi, Türkiye'de alım gücünün ne denli eridiğini en net şekilde ortaya koyuyor.